વર્ષ 2026 ભારતીય શેર બજાર (Indian Stock Market) માટે પડકારોથી ભરેલું સાબિત થઈ રહ્યું છે. વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતા અને સતત ઉતાર-ચઢાવ વચ્ચે વર્ષના પ્રથમ માત્ર ઢાઈ મહિનામાં જ ભારતીય શેર બજારને ભારે ઝટકો લાગ્યો છે.
આ સમયગાળામાં ભારતીય શેર બજારનું કુલ માર્કેટ કેપ (Market Cap) લગભગ 533 અબજ ડોલર સુધી ઘટી ગયું છે. આ છેલ્લા 15 વર્ષમાં થયેલી સૌથી મોટી ગિરાવટ ગણાઈ રહી છે. તે પહેલાં વર્ષ 2011 દરમિયાન સમગ્ર વર્ષમાં ભારતીય શેરોમાં લગભગ 625 અબજ ડોલરનો ઘટાડો નોંધાયો હતો.
ઘણા દેશોના બજાર કરતા પણ વધારે નુકસાન
રિસર્ચ રિપોર્ટ મુજબ, ભારતીય માર્કેટ કેપમાં થયેલું 533 અબજ ડોલરનું નુકસાન ઘણા દેશોના કુલ શેર બજાર કરતા પણ વધારે છે. આમાં પોલેન્ડ, વિયેતનામ, ફિનલેન્ડ, નોર્વે અને મલેશિયા જેવા દેશોના સ્ટોક માર્કેટનો સમાવેશ થાય છે.
વર્ષ 2026ની શરૂઆતમાં ભારતની લિસ્ટેડ કંપનીઓનું કુલ માર્કેટ કેપ લગભગ 5.30 ટ્રિલિયન ડોલર હતું, જે હવે ઘટીને 4.77 ટ્રિલિયન ડોલરથી પણ નીચે આવી ગયું છે.
BSE માર્કેટ કેપમાં પણ મોટો ઘટાડો
ભારતીય સ્ટોક એક્સચેન્જ BSE (Bombay Stock Exchange) પર લિસ્ટેડ કંપનીઓનું માર્કેટ કેપ પણ ભારે ઘટ્યું છે. રૂપીયાના હિસાબે આ માર્કેટ કેપ હવે ઘટીને લગભગ 429 લાખ કરોડ રૂપિયા સુધી આવી ગયું છે.
ઈરાન યુદ્ધની ખબર આવ્યા બાદ પહેલા જ ટ્રેડિંગ સેશનમાં માર્કેટ કેપ 5 ટ્રિલિયન ડોલરથી ઘટીને 4.99 ટ્રિલિયન ડોલર થઈ ગયું હતું.
શેર બજારમાં ભારે ઘટાડાના મુખ્ય કારણો
ભારતીય શેર બજારમાં આવી ભારે ગિરાવટ પાછળ ઘણા મહત્વના વૈશ્વિક પરિબળો જવાબદાર છે.
1. અમેરિકાના નવા ટેરિફ નિયમો
અમેરિકાએ લાગુ કરેલા નવા ટેરિફ નિયમો (US Tariff Rules) ના કારણે ભારતીય કંપનીઓના શેરોના મૂલ્યાંકનમાં ઘટાડો આવ્યો છે. આ કારણે વૈશ્વિક રોકાણકારો ભારતીય બજાર વિશે વધુ સાવચેત બની ગયા છે.
2. ઈરાન–ઇઝરાયેલ યુદ્ધ
મધ્ય પૂર્વમાં ચાલતા ઈરાન–ઇઝરાયેલ યુદ્ધના કારણે વૈશ્વિક બજારમાં અનિશ્ચિતતા વધી છે. આ પરિસ્થિતિમાં વિદેશી સંસ્થાગત રોકાણકારો (FII) ભારતીય શેર બજારમાંથી સતત પૈસા બહાર કાઢી રહ્યા છે.
3. AI અને IT સેક્ટર પર અસર
તાજેતરમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ક્ષેત્રમાં આવેલા મોટા ફેરફારો અને પડકારોનો અસર ભારતીય IT સેક્ટર પર પણ જોવા મળી રહ્યો છે. ઘણા IT કંપનીઓના શેરોમાં ભારે ઘટાડો નોંધાયો છે.
આગળ બજાર માટે શું છે જોખમ?
વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે જો ઈરાન-ઇઝરાયેલ યુદ્ધ લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહેશે, તો તેના ગંભીર આર્થિક પરિણામો થઈ શકે છે. તેના કારણે કાચા તેલ (Crude Oil) અને ગેસની કિંમતો વધી શકે છે.
આ સ્થિતિમાં કંપનીઓના નફા પર સીધી અસર પડશે અને સમગ્ર અર્થવ્યવસ્થા તેમજ શેર બજાર પર વધુ દબાણ આવી શકે છે.
2026માં અત્યાર સુધી બજારમાં 10% સુધી ગિરાવટ
2026ના શરૂઆતના મહિનાઓમાં બેન્ચમાર્ક ઇન્ડેક્સ લગભગ 10% સુધી તૂટી ગયા છે. વિદેશી રોકાણકારોનું સેન્ટિમેન્ટ પણ નબળું બન્યું છે, જે બજાર માટે મોટી ચિંતા છે.
2026ની શરૂઆતમાં ભારતીય શેર બજાર માટે પરિસ્થિતિ પડકારજનક બની છે. વૈશ્વિક યુદ્ધ, અમેરિકન ટેરિફ નીતિ અને ટેકનોલોજી સેક્ટરની અનિશ્ચિતતા બજારમાં ગિરાવટના મુખ્ય કારણો બની રહ્યા છે. જો વૈશ્વિક પરિસ્થિતિમાં સુધારો નહીં થાય તો આવનારા સમયમાં ભારતીય સ્ટોક માર્કેટમાં વધુ ઉતાર-ચઢાવ જોવા મળી શકે છે.
