ગુજરાતના પશુપાલન ક્ષેત્રમાં ઐતિહાસિક સિદ્ધિ
ગુજરાતના પશુપાલન અને ડેરી ઉદ્યોગના ઇતિહાસમાં એક મહત્વપૂર્ણ અધ્યાય ઉમેરાયો છે. રાજ્યમાં પ્રથમ વખત IVF ટેક્નોલોજી (In Vitro Fertilization) દ્વારા શુદ્ધ ગીર ઓલાદની વાછરડીનો સફળ જન્મ થયો છે. આ ઐતિહાસિક ઘટના અમરેલી સ્થિત ગુજરાત પશુધન વિકાસ બોર્ડ હસ્તકની એમ્બ્રિયો ટ્રાન્સફર લેબોરેટરીમાં બની છે.
 |
અમરેલી લેબોરેટરીમાં સફળ IVF પ્રયોગ
અમરેલીની આધુનિક એમ્બ્રિયો ટ્રાન્સફર લેબોરેટરીમાં કાંકરેજ ઓલાદની રેસિપિયન્ટ ગાયમાં ગીર ગાયના ભ્રુણનું પ્રત્યારોપણ કરવામાં આવ્યું હતું. IVF પદ્ધતિથી તૈયાર થયેલા આ ભ્રુણના પરિણામે ગીર ઓલાદની શુદ્ધ વાછરડીનો જન્મ થયો છે. વિશેષ વાત એ છે કે આ વાછરડીમાં ડોનર ગીર ગાય જેવા જ ઉત્તમ આનુવંશિક લક્ષણો જોવા મળે છે.
IVF ટેક્નોલોજી કેવી રીતે કાર્ય કરે છે?
IVF પદ્ધતિમાં:
- ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળા પશુઓને ડોનર તરીકે પસંદ કરવામાં આવે છે
- ડોનર પશુમાંથી અંડકોષ મેળવી લેબોરેટરીમાં ફલન કરવામાં આવે છે
- ફલન બાદ તૈયાર થયેલા ભ્રુણને ઓછી અથવા સામાન્ય ઉત્પાદકતા ધરાવતી રેસિપિયન્ટ ગાયમાં પ્રત્યારોપિત કરવામાં આવે છે
પશુપાલકો માટે IVF કેમ વરદાન સમાન?
સામાન્ય રીતે ઉચ્ચ આનુવંશિક ક્ષમતા ધરાવતી ગાય સમગ્ર જીવનકાળમાં માત્ર 7 થી 8 બચ્ચાં આપે છે. પરંતુ IVF ટેક્નોલોજી દ્વારા એક જ ગાયમાંથી 100 જેટલા ગુણવત્તાવાળા બચ્ચાં મેળવવી શક્ય બને છે.
આ ટેક્નોલોજીના વ્યાપક ઉપયોગથી:
- રાજ્યમાં ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળા પશુઓની સંખ્યા વધશે
- દૂધ ઉત્પાદન ક્ષમતામાં વધારો થશે
- પશુપાલકોની આવક અને આર્થિક સ્થિતિ મજબૂત બનશે
- ગીર ગાયના સંવર્ધનને નવી દિશા મળશે.
આયુર્વેદમાં ગાયના દૂધનું મહત્વ
આયુર્વેદ અનુસાર ગાયનું દૂધ પોષક તત્વોનો ખજાનો છે. તેમાં પ્રોટીન, કેલ્શિયમ અને વિટામિન B12 ભરપૂર માત્રામાં હોય છે, જે હાડકાં અને મગજના વિકાસ માટે અત્યંત લાભદાયી છે. બાળકો માટે ભેંસ અથવા જર્સી ગાય કરતાં ગાયનું દૂધ વધુ ફાયદાકારક માનવામાં આવે છે.
ગુજરાત ફરી બનશે શ્વેત ક્રાંતિમાં અગ્રેસર
IVF અને એમ્બ્રિયો ટ્રાન્સફર જેવી આધુનિક ટેક્નોલોજી દ્વારા ગુજરાત ફરી એકવાર શ્વેત ક્રાંતિમાં અગ્રેસર બનવાની દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે. અમરેલી લેબોરેટરીમાં આગામી સમયમાં વધુ 30 રેસિપિયન્ટ પશુઓમાં ભ્રુણ પ્રત્યારોપણ કરવાની યોજના છે.
આ સિદ્ધિ માત્ર વૈજ્ઞાનિક સફળતા નહીં, પરંતુ રાજ્યના પશુપાલકો માટે આર્થિક સમૃદ્ધિનું નવું દ્વાર ખોલનારી ક્રાંતિ સાબિત થશે.
