જાણો MDL, GRSE અને CSL જેવા 3 ડિફેન્સ સ્ટોક્સ કેવી રીતે કરાવી શકે તગડી કમાણી
નવી દિલ્હી, 26 માર્ચઃ ડિફેન્સ સ્ટોક્સ: ભારતીય શેરબજાર આ દિવસોમાં નવી ઊંચાઈઓને સ્પર્શી રહ્યું છે, અને તેમાં સૌથી મોટો ફાળો ડિફેન્સ સેક્ટરનો છે. દેશની શિપબિલ્ડિંગ ઇન્ડસ્ટ્રી હવે વિદેશી નિર્ભરતાને પાછળ છોડીને આત્મનિર્ભરતાની દિશામાં ઝડપથી આગળ વધી રહી છે. તમને જાણીને આશ્ચર્ય થશે કે આપણા લગભગ 90 ટકા સમુદ્રી વેપાર આજે પણ વિદેશી જહાજો મારફતે જ થાય છે. એટલે જ વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇનમાં કોઈપણ અડચણ આવે, તો તેનો સીધો અસર ભારત પર પડે છે.
પરંતુ હવે સ્થિતિ બદલાઈ રહી છે. ભારત સરકારે મેક ઇન ઇન્ડિયા પહેલ હેઠળ એક મોટું પગલું ભર્યું છે. સ્થાનિક શિપબિલ્ડિંગને ગતિ આપવા માટે ₹70,000 કરોડના મોટા રોકાણની તૈયારી થઈ ચૂકી છે. આ રોકાણથી ભારતીય શિપયાર્ડ કંપનીઓ માટે આવનારા ઘણા વર્ષો સુધી કમાણીના નવા દરવાજા ખુલવાની આશા છે.
જો તમે શેરબજારમાં રોકાણ કરો છો, તો આ સમાચાર તમારા માટે ખૂબ મહત્વના છે. ચાલો વિગતવાર સમજીએ કે સરકારના આ પગલાથી કઈ 3 સરકારી ડિફેન્સ કંપનીઓને સૌથી વધુ લાભ મળી શકે છે અને તેમની હાલની સ્થિતિ કેવી છે.
1) મઝગાંવ ડોક શિપબિલ્ડર્સ (Mazagon Dock Shipbuilders - MDL)
મઝગાંવ ડોક શિપબિલ્ડર્સ (MDL) ભારત સરકારની એક નવરત્ન કંપની છે. દેશનું આ એકમાત્ર એવું સરકારી ડિફેન્સ શિપયાર્ડ છે, જેને ડેસ્ટ્રોયર અને પરંપરાગત સબમરીન બનાવવાનો વિશેષ અનુભવ છે. કંપનીની ક્ષમતાનો અંદાજ એ વાતથી લગાવી શકાય છે કે તે એકસાથે 11 સબમરીન અને 10 યુદ્ધજહાજો બનાવી શકે છે.
કંપની શું બનાવે છે?
MDL માત્ર સેનાના માટે જ નહીં, પરંતુ કોમર્શિયલ સેક્ટર માટે પણ જહાજો બનાવે છે.
ડિફેન્સ પોર્ટફોલિયો:
ડેસ્ટ્રોયર, સબમરીન, સ્ટેલ્થ ફ્રિગેટ, કોર્વેટ અને મિસાઇલ બોટકોમર્શિયલ પોર્ટફોલિયો:
કાર્ગો વેસલ, ટગ, ડ્રેજર, વોટર ટેન્કર અને મલ્ટીપર્પઝ સપોર્ટ વેસલઓર્ડર બુક અને ભવિષ્યના પ્રોજેક્ટ્સ
ઓઇલ અને ગેસ સેક્ટરમાં પણ કંપનીની મજબૂત પકડ છે. ONGC માટે ચાલી રહેલા પ્રોજેક્ટ્સ કંપનીની કુલ ઓર્ડર બુકનો અંદાજે 18% હિસ્સો ધરાવે છે. 31 ડિસેમ્બર 2025 સુધીના આંકડા મુજબ MDLની કુલ ઓર્ડર બુક ₹23,758 કરોડ હતી. આ આંકડો FY21ના ₹49,700 કરોડની સરખામણીમાં થોડો ઓછો છે, છતાં ભવિષ્ય ખૂબ ઉજ્જ્વળ દેખાઈ રહ્યું છે.
આવનારા મોટા મોકાઓ
સરકારે Project-75Iને મંજૂરી આપી છે, જેના હેઠળ 6 નવી સબમરીન બનાવવાની છે. તેનો બજેટ લગભગ ₹70,000 કરોડ છે. આ ઉપરાંત P-17B ફ્રિગેટ પ્રોજેક્ટ (₹70,000 કરોડ) અને P-18 ડેસ્ટ્રોયર પ્રોજેક્ટ (₹85,000 કરોડ) જેવા મોટા પ્રોજેક્ટ્સ પણ ટૂંક સમયમાં કંપનીને મળી શકે છે. કોમર્શિયલ સેગમેન્ટમાં પણ કંપનીને NAVI MERCHANTS તરફથી ₹715 કરોડનો નવો કોન્ટ્રેક્ટ મળ્યો છે.
વિત્તીય સ્થિતિ:
ચાલુ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ 9 મહિનામાં કંપનીનું રેવેન્યૂ 11% વધીને ₹9,156 કરોડ રહ્યું. નેટ પ્રોફિટ અંદાજે ₹2,081 કરોડ આસપાસ સ્થિર રહ્યો.
2) ગાર્ડન રીચ શિપબિલ્ડર્સ એન્ડ એન્જિનિયર્સ (Garden Reach Shipbuilders & Engineers - GRSE)
ગાર્ડન રીચ (GRSE) રક્ષણ મંત્રાલય હેઠળ આવતી એક મહત્વપૂર્ણ સરકારી કંપની છે. તેનો મુખ્ય કામ ભારતીય નૌકાદળ અને કોસ્ટ ગાર્ડ માટે યુદ્ધજહાજો તથા સપોર્ટ શિપ્સ બનાવવાનો છે.
ઓર્ડર બુક અને ડિફેન્સ પ્રોજેક્ટ્સ
31 ડિસેમ્બર 2025 સુધી કંપનીની ઓર્ડર બુક ₹18,482 કરોડ હતી. તેમાં 10 અલગ અલગ પ્રોજેક્ટ અને 42 પ્લેટફોર્મ સામેલ છે. કંપનીના મેનેજમેન્ટ મુજબ ઓર્ડર બુકનું ₹20,000 કરોડથી નીચે આવવું ખરાબ વાત નથી, પરંતુ એનું અર્થ એ થાય છે કે કંપની ઝડપથી પ્રોજેક્ટ્સ પૂર્ણ કરી રહી છે. કંપનીની આવકનો 77% હિસ્સો સીધો ડિફેન્સ પ્રોજેક્ટ્સમાંથી આવે છે, જેમાં P-17 Alpha ફ્રિગેટ પ્રોજેક્ટનો જ **46%**નો મોટો ફાળો છે.
ભવિષ્યની શક્યતાઓ અને વિસ્તરણ
GRSEનું માનવું છે કે આગામી 12થી 18 મહિનામાં ડિફેન્સ અને કોમર્શિયલ સેક્ટરમાં લગભગ ₹2.5 લાખ કરોડના નવા ઓર્ડર આવી શકે છે. કંપનીએ તાજેતરમાં ₹33,000 કરોડના પાંચ જહાજોના એક મોટા પ્રોજેક્ટ માટે સૌથી ઓછી બિડ લગાવી છે. આશા છે કે FY26ના અંત સુધી આ ડીલ પક્કી થઈ જશે. જો એવું થાય, તો કંપનીની ઓર્ડર બુક સીધી ₹50,000 કરોડથી ઉપર પહોંચી શકે છે.
ક્ષમતા વધારવા માટે GRSE કોલકાતા અને ગુજરાતમાં નવા પ્રોજેક્ટ્સ પર કામ કરી રહી છે. હાલમાં કંપની એકસાથે 28 જહાજો બનાવી શકે છે, જેને 2026 સુધી 35 કરવાનો લક્ષ્ય છે.
વિત્તીય સ્થિતિ:
ચાલુ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ 9 મહિનામાં કંપનીનું રેવેન્યૂ 42% વધીને ₹4,883 કરોડ થયું. બીજી તરફ, નેટ પ્રોફિટ 57% વધીને ₹445 કરોડ રહ્યો.3) કોચીન શિપયાર્ડ લિમિટેડ (Cochin Shipyard Limited - CSL)
કોચીન શિપયાર્ડ (CSL) ભારતની એક વધુ દિગ્ગજ સરકારી કંપની છે. તે જહાજ બનાવવામાં, તેની મરામતમાં અને મરીન એન્જિનિયરિંગ સેવાઓમાં નિષ્ણાત છે. ડિફેન્સ અને કોમર્શિયલ, બંને ક્ષેત્રોમાં કંપનીનું કામ મજબૂત છે.
કોમર્શિયલ માર્કેટનો મોટો મોકો
ભારતનો કોમર્શિયલ શિપબિલ્ડિંગ બજાર દર વર્ષે લગભગ ₹12,000 થી ₹15,000 કરોડના અવસર ઉભા કરે છે. અનુમાન છે કે 2047 સુધી ભારતીય કંપનીઓ કુલ 437 નવા જહાજો ખરીદશે, જેની કિંમત લગભગ ₹2.23 લાખ કરોડ થઈ શકે છે. આ તકનો લાભ લેવા માટે CSL સંપૂર્ણ રીતે તૈયાર છે.
વિદેશી ભાગીદારી અને નવી ટેક્નોલોજી
ઉચ્ચ સ્તરની ટેક્નોલોજી મેળવવા માટે CSLએ દક્ષિણ કોરિયાની HD Hyundai Heavy Industries સાથે ભાગીદારી કરી છે. આથી કંપની LNG જેવા હાઈ-ટેક જહાજ બનાવી શકશે. ભવિષ્યમાં કંપની KSOE સાથે 50:50 પાર્ટનરશિપમાં એક નવું શિપયાર્ડ પણ બનાવવા તૈયારીઓ કરી રહી છે.
મજબૂત ઓર્ડર બુક
CSLની હાલની ઓર્ડર બુક લગભગ ₹23,000 કરોડની છે. કંપનીને CMA તરફથી 6 LNG-powered container ships બનાવવાનો ₹3,240 કરોડનો મોટો ઓર્ડર મળ્યો છે. આ ઉપરાંત ભારતીય નૌકાદળ માટે 5 Next Generation Survey Vessels બનાવવાના ₹5,000 કરોડના પ્રોજેક્ટમાં પણ કંપની સૌથી આગળ છે. જો આ ઓર્ડર મળી જાય, તો કંપનીની ઓર્ડર બુક ₹28,000 કરોડ સુધી પહોંચી શકે છે. આગળ કંપનીની નજર ₹94,000 કરોડના મોટા ઓર્ડર્સ પર છે.
વિત્તીય સ્થિતિ:
ચાલુ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ 9 મહિનામાં કંપનીનું રેવેન્યૂ 8% વધીને ₹3,093 કરોડ રહ્યું. જોકે, આ સમયગાળામાં નેટ પ્રોફિટમાં થોડો ઘટાડો આવ્યો અને તે 23% ઘટીને ₹427 કરોડ નોંધાયો.રોકાણકારો માટે શું સંકેત?
ભારતનો ₹70,000 કરોડનો શિપબિલ્ડિંગ મિશન હવે માત્ર કાગળ પર નથી, પરંતુ જમીન પર પણ દેખાઈ રહ્યો છે. આ ત્રણેય કંપનીઓ પાસે ઓર્ડર્સની કમી નથી, તેઓ સતત પોતાની ઉત્પાદન ક્ષમતા વધારી રહી છે અને મેક ઇન ઇન્ડિયાનો સીધો લાભ લઈ રહી છે.
હાં, બજારના જાણકારોનું માનવું છે કે આ શેરોના હાલના વેલ્યુએશનમાં ભવિષ્યની આશાઓ પહેલેથી જ સામેલ થઈ ગઈ છે. એટલે, આ શેરોમાં એકતરફી તેજી આવી ચૂકી છે. સમજદાર રોકાણકાર તરીકે તમે Mazagon Dock, GRSE અને Cochin Shipyardને તમારી વોચલિસ્ટમાં રાખી શકો છો. બજારમાં કોઈ ઘટાડો કે કરેકશન આવે ત્યારે યોગ્ય ભાવ પર રોકાણની તક શોધવી વધુ લાભદાયક સાબિત થઈ શકે છે.
Read Also : Cashify IPO 2026-2027: ₹1,800 કરોડનો IPO લાવશે રિફર્બિશ્ડ ગેજેટ્સ કંપની
