ભારતનો માસ્ટર પ્લાન: સિંધુ નદીનું પાણી પાકિસ્તાન નહીં, હવે પંજાબ-રાજસ્થાનને મળશે લાભ

ભારત હવે પાકિસ્તાન તરફ વહેતા પોતાના હકના પાણીનો ટીપે-ટીપું હિસાબ રાખવા તૈયાર થઈ ગયું છે. કેન્દ્રીય સરકારએ એક ઐતિહાસિક પગલું લેતાં સિંધુ નદીના પાણીને પાકિસ્તાન જતાં અટકાવવા માટેનો વિગતવાર પ્રોજેક્ટ રિપોર્ટ (DPR) તૈયાર કરી લીધો છે. આ માસ્ટર પ્લાનથી ઉત્તર ભારતના અનેક રાજ્યોની પાણી સમસ્યા કાયમ માટે દૂર થવાની આશા છે.

સિંધુ નદીનું વધારાનું પાણી હવે ડાયવર્ટ થશે

કેન્દ્રીય જળશક્તિ મંત્રી સી.આર. પાટીલએ સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યો છે કે સિંધુ જળ સંધિ હેઠળ ભારત જે પાણીનો ઉપયોગ કરી શકતું હતું, પરંતુ જે અત્યાર સુધી પાકિસ્તાન તરફ વહેતો હતો, તેને હવે દેશની અંદર ડાયવર્ટ કરવામાં આવશે.

આ પાણીનો સીધો લાભ નીચેના રાજ્યોને મળશે:

• પંજાબ

• હરિયાણા

• રાજસ્થાન

• દિલ્હી

હરિયાણા-રાજસ્થાન વચ્ચે DPR પર સત્તાવાર સંમતિ

આ મહત્ત્વાકાંક્ષી યોજના માટે હરિયાણા અને રાજસ્થાન સરકાર વચ્ચે DPR મુદ્દે સત્તાવાર સંમતિ પણ સધાઈ ચૂકી છે. નહેરો, ડેમ અને આધુનિક વોટર મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ દ્વારા આ પાણી ખેતી અને પીવાના ઉપયોગમાં લેવામાં આવશે.

રણ પ્રદેશ અને ખેતી માટે ગેમ-ચેન્જર યોજના

આ પ્રોજેક્ટથી:

• રાજસ્થાનના રણ વિસ્તારોમાં પાણીની કાયમી સમસ્યા દૂર થશે

• પંજાબ અને હરિયાણાની ખેતીને નવી જિંદગી મળશે

• ભૂગર્ભ જળ પરનો દબાણ ઘટશે

• પીવાના પાણીની સુરક્ષા વધશે

આ યોજના ભારતની Water Security અને Food Security બંને માટે માઈલસ્ટોન સાબિત થશે.

સિંધુ જળ સંધિ હેઠળ ભારતનો હક

સિંધુ જળ સંધિ (Indus Water Treaty) મુજબ ભારતને ચોક્કસ માત્રામાં પાણીનો ઉપયોગ કરવાનો અધિકાર છે, પરંતુ અગાઉ જરૂરી ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના અભાવે આ પાણી વહીને પાકિસ્તાન જતું હતું. હવે કેન્દ્ર સરકાર આ ખામી દૂર કરી રહી છે.

પાકિસ્તાન પર વ્યૂહાત્મક દબાણ પણ વધશે

વિશેષજ્ઞો માને છે કે આ નિર્ણય માત્ર પાણી વ્યવસ્થાપન પૂરતો નથી, પરંતુ તે પાકિસ્તાન પર વ્યૂહાત્મક અને રાજકીય દબાણ પણ વધારશે. સાથે સાથે ભારત પોતાની રાષ્ટ્રીય જળ સુરક્ષાને મજબૂત બનાવશે.

ઝડપી અમલીકરણની ખાતરી

સી.આર. પાટીલના નેતૃત્વમાં જળશક્તિ મંત્રાલયે આ પ્રોજેક્ટને અગ્રતા આપીને ફાસ્ટ-ટ્રેક અમલીકરણની ખાતરી આપી છે. આગામી વર્ષોમાં આ યોજના જમીન પર ઉતરતી જોવા મળશે.