વૈશ્વિક રાજનીતિમાં મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે યુદ્ધવિરામની જાહેરાત થતાની સાથે જ કેન્દ્ર સરકારે ભારતની ઉર્જા સુરક્ષાને મજબૂત કરવા માટે LPG સપ્લાયની નવી ગાઈડલાઈન્સ જાહેર કરી દીધી છે. દેશભરમાં ગેસની અછત ન સર્જાય તે માટે સરકારે ફાર્મા, સ્ટીલ અને એગ્રીકલ્ચર જેવા મહત્વના ઉદ્યોગોને મોટી રાહત આપી છે. 'નેચરલ ગેસ એન્ડ પેટ્રોલિયમ પ્રોડક્ટ્સ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન ઓર્ડર 2026' હેઠળ હવે ઉદ્યોગોને તેમના વપરાશના 70 ટકા સુધી LPG મળશે. આ સાથે જ સરકારે રાજ્યોને PNG અને બાયોગેસ નેટવર્ક વધારવા માટે પ્રોત્સાહક યોજનાઓની પણ જાહેરાત કરી છે. શું છે આ નવી ગાઈડલાઈન્સ અને કયા ઉદ્યોગોને થશે મોટો ફાયદો? જુઓ આ વિશેષ અહેવાલ.
વૈશ્વિક અસર અને ભારતનો નિર્ણય
ઈરાન-અમેરિકા યુદ્ધવિરામ બાદ ક્રૂડ ઓઈલ અને ગેસ માર્કેટમાં સ્થિરતા આવવાની આશા વચ્ચે ભારત સરકારે લાંબાગાળાનું આયોજન કર્યું છે. દેશની અર્થવ્યવસ્થાના પૈડાં ગતિમાન રાખવા માટે LPG સપ્લાયની નવી શરતો નક્કી કરવામાં આવી છે, જેનો સીધો લાભ ઔદ્યોગિક સેક્ટરને મળશે.
PNG ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને 10% બોનસ
સરકારે રાજ્યો માટે 'રિફોર્મ-લિંક્ડ' યોજના જાહેર કરી છે. જે રાજ્યો પોતાના વિસ્તારમાં PNG એટલે કે પાઈપલાઈન ગેસનું નેટવર્ક વધારશે, તેમને કોમર્શિયલ LPG ક્વોટામાં વધારાના 10 ટકા સિલિન્ડર ફાળવવામાં આવશે. આ નિર્ણયનો હેતુ દેશને ગેસ-આધારિત અર્થતંત્ર તરફ લઈ જવાનો છે.
ઉદ્યોગો માટે 'બલ્ક' રાહત
નવી ગાઈડલાઈન્સ મુજબ ફાર્મા, ફૂડ પ્રોસેસિંગ, સ્ટીલ, ગ્લાસ અને એગ્રીકલ્ચર જેવા 15 થી વધુ સેક્ટર્સને બલ્ક સપ્લાયમાં પ્રાધાન્ય મળશે. આ ઉદ્યોગોને માર્ચ 2026 સુધી તેમના કુલ વપરાશના 70 ટકા LPG પૂરો પાડવામાં આવશે, જેથી ઉત્પાદન પ્રક્રિયામાં કોઈ અવરોધ ન આવે.
(ગ્રાફિક્સ: આ સેક્ટરોને મળશે રાહત - ફાર્મા, સ્ટીલ, ફૂડ અને મેટલ ઉદ્યોગ)
સપ્લાયની પ્રાથમિકતા અને શરતો
સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જ્યાં હજુ સુધી PNG પાઈપલાઈન પહોંચી નથી, તેવા ઉદ્યોગોને સૌથી પહેલા LPG અપાશે. જોકે, ઉદ્યોગોએ CGD કંપનીઓને PNG કનેક્શન માટે અરજી કરવી પડશે. પરંતુ, જ્યાં મેન્યુફેક્ચરિંગમાં LPG અનિવાર્ય છે, ત્યાં આ શરતોમાં છૂટછાટ આપવામાં આવશે.
રાજ્યોને ત્રણ મોટા નિર્દેશ
કેન્દ્રએ તમામ રાજ્યોને ત્રણ મહત્વના આદેશ આપ્યા છે. પહેલું- નવો ડિસ્ટ્રિબ્યુશન ઓર્ડર 2026 તાત્કાલિક લાગુ કરવો. બીજું- 10 ટકા વધારાના ક્વોટાનો લાભ લેવો અને ત્રીજું- કોમ્પ્રેસ્ડ બાયોગેસ એટલે કે CBG માટેની રાજ્યની નીતિ વહેલી તકે જાહેર કરવી.
ઉર્જા આત્મનિર્ભરતા તરફ કદમ
આ નવી ગાઈડલાઈન્સ માત્ર અછત દૂર કરવા માટે નથી, પણ દેશને પ્રદૂષણ મુક્ત બળતણ તરફ વાળવાનો એક પ્રયાસ છે. ઔદ્યોગિક સેક્ટરને આપવામાં આવેલી આ રાહતથી મેન્યુફેક્ચરિંગ કોસ્ટ ઘટશે અને નિકાસમાં ભારતની મજબૂતી વધશે.
ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેના યુદ્ધવિરામે વૈશ્વિક બજારમાં જે રાહતનો શ્વાસ આપ્યો છે, તેને ભારત સરકારે બહુ કુનેહપૂર્વક ઝડપી લીધો છે. LPG સપ્લાયની આ નવી ગાઈડલાઈન્સ સાબિત કરે છે કે ભારત હવે માત્ર વૈશ્વિક ઘટનાઓ પર નિર્ભર નથી, પણ પોતાની ઉર્જા જરૂરિયાતો માટે આગોતરું આયોજન કરવા સક્ષમ છે.
ફાર્માથી લઈને સ્ટીલ સુધીના પાયાના ઉદ્યોગોને જે 70 ટકા વપરાશની ખાતરી આપવામાં આવી છે, તે ઉદ્યોગ જગત માટે સંજીવની સમાન છે. આનાથી બજારમાં ચીજવસ્તુઓના ભાવ અંકુશમાં રહેશે અને ઉત્પાદન ક્ષમતા જળવાઈ રહેશે. બીજી તરફ, PNG અને કોમ્પ્રેસ્ડ બાયોગેસ (CBG) ને પ્રોત્સાહન આપીને સરકારે 'ગ્રીન એનર્જી' તરફના પોતાના સંકલ્પને વધુ મજબૂત કર્યો છે.
રાજ્યોને આપવામાં આવેલા 10 ટકા વધારાના LPG ક્વોટાની લાલચ એ હકીકતમાં ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકસાવવા માટેનું એક પ્રેરક બળ છે. જ્યારે દેશના ખૂણે ખૂણે PNG પાઈપલાઈન પહોંચશે, ત્યારે LPG પરની નિર્ભરતા ઘટશે અને સામાન્ય નાગરિકોને પણ સસ્તું બળતણ મળશે. કેન્દ્ર સરકારના આ ત્રણ નિર્દેશો જો રાજ્યો ચુસ્તપણે અમલમાં મૂકશે, તો ભારત આવનારા સમયમાં કોઈપણ ઉર્જા સંકટનો સામનો કરવા સજ્જ હશે. આ નીતિ માત્ર આજના દિવસ માટે નથી, પણ 'વિકસિત ભારત 2047' ના પાયામાં ઉર્જા સુરક્ષાની ઈંટ મજબૂત કરવા માટે છે. યુદ્ધવિરામ બાદનો આ 'ઉર્જા વિજય' ભારતીય અર્થતંત્રને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જશે.
"જ્યારે વૈશ્વિક રણમેદાનમાં બંદૂકો શાંત થાય અને ભારતના સચિવાલયોમાં ઉર્જાના નવા સમીકરણો લખાય, ત્યારે સમજવું કે દેશ હવે માત્ર 'રિએક્ટ' નથી કરતો પણ 'લીડ' કરી રહ્યો છે. LPG ની આ નવી ગાઈડલાઈન્સ ઉદ્યોગો માટે 'ઇંધણ' અને અર્થતંત્ર માટે 'બૂસ્ટર ડોઝ' સાબિત થશે!"